Geldt het convenant voor elke gemeente?

Nee. Het geldt voor de overheden die hebben getekend: het Rijk, alle provincies, de waterschappen, een groeiend aantal gemeenten en partijen als ProRail en TenneT. In juni 2026 waren er meer dan 160 convenantpartners. Kijk in de aanbesteding welke eisen je opdrachtgever stelt.

Telt HVO als emissieloos?

Nee. HVO is een biobrandstof die veel minder CO₂ geeft, maar nauwelijks minder stikstof en fijnstof. De leidraad voor aanbesteden ziet HVO niet als stap naar emissieloos materieel, en het heeft daar geen plek gekregen.

Telt een hybride aggregaat als emissieloos?

Nee, want er zit nog een verbrandingsmotor in. Een hybride aggregaat wordt wel beloond op de CO₂-prestatieladder (maatregel BM15) en verbruikt tot de helft minder brandstof.

Is een batterij die door een aggregaat wordt geladen emissieloos?

Dat hangt af van je contract. Het convenant regelt het niet expliciet. Sommige opdrachtgevers staan elektrisch materieel alleen toe als de laadbron niet op de bouwplaats op fossiele brandstof draait. Lees de eisen in de aanbesteding goed.

Is het convenant verplicht?

Het is niet in rechte afdwingbaar, maar wie zich aan het basisniveau verbindt, zegt toe die eisen toe te passen in nieuwe aanbestedingen. Het Rijksvastgoedbedrijf past de eisen sinds 2026 toe op al zijn bouw- en onderhoudsprojecten.

Welke subsidie is er voor emissieloos bouwmaterieel?

De Subsidieregeling Schoon en Emissieloos Bouwmaterieel (SSEB) van RVO, ook voor verhuurders, met in 2026 een openstelling tot en met 30 oktober. Gemeenten, provincies en waterschappen die tekenden, konden daarnaast gebruikmaken van de SPUK SEB.

Regels en duurzaamheid7 minuten lezen

Schoon en emissieloos bouwen in 2028: wat betekent het voor je aggregaat?

Q: Wanneer moeten aggregaten emissieloos zijn?

Volgens het basisniveau van het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen vanaf 1 januari 2028, voor stationair materieel onder 560 kW. Dat geldt bij nieuwe aanbestedingen van overheden die het convenant tekenden. Het adviserende ingroeimodel laat voor aggregaten een soepeler pad toe als er onvoldoende emissieloze alternatieven zijn.

Het korte antwoord

Vanaf 1 januari 2028 vraagt het basisniveau van het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen dat stationair materieel onder 560 kW emissieloos is, zoals aggregaten, pompen en torenkranen. Het geldt bij nieuwe aanbestedingen van overheden die tekenden. HVO telt niet als emissieloos.

Wim van Vulpen2 oktober 2026

In de aanbesteding staat het al: “conform basisniveau SEB”. Je directie vraagt wat dat betekent voor de aggregaten op de bouwplaats, en of je dan op HVO kunt overstappen. Op internet lees je dat in 2028 alles emissieloos moet. Dat klopt half.

Bij Zonnebouwhekken leveren we emissieloze stroom op de bouwplaats, dus we lezen deze regels nauwkeurig. We zien ook hoe vaak ze verkeerd worden samengevat, zowel strenger als soepeler dan ze zijn.

In dit artikel lees je wat het convenant Schoon en Emissieloos Bouwen precies vraagt, voor welke opdrachtgevers het geldt, wat wel en niet als emissieloos telt, en hoe je je bouwplaats er stap voor stap op voorbereidt.

Convenant: wat is Schoon en Emissieloos Bouwen?

Een afspraak tussen overheden en de bouwsector om de uitstoot van bouwmaterieel tot 2030 stap voor stap terug te brengen. Het convenant verscheen op 23 november 2023 in de Staatscourant en loopt tot en met 2030.

De doelen voor 2030:

60 procent minder stikstof (NOx) dan in 2018.
75 procent minder gezondheidsschade dan in 2016.
0,4 megaton minder CO₂ dan in 2019.

Het Rijk stelt er tot en met 2030 een miljard euro voor beschikbaar. Het convenant is niet in rechte afdwingbaar, maar wie zich aan het basisniveau verbindt, zegt toe die eisen toe te passen in nieuwe aanbestedingen. Lopende projecten vallen er niet onder.

Voor wie: welke opdrachtgevers vragen het?

De overheden die het convenant tekenden, en dat zijn er steeds meer. Bij de start ging het om 45 partijen:

het Rijk, met onder meer Infrastructuur en Waterstaat, BZK en Defensie
alle twaalf provincies
de waterschappen
twaalf gemeenten, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven
ProRail, TenneT en Gasunie
branche-organisaties als Bouwend Nederland en Netbeheer Nederland

In juni 2026 waren er meer dan 160 convenantpartners. Werk je voor een gemeente die niet tekende, dan geldt het convenant niet automatisch. Lees altijd de eisen in de aanbesteding zelf.

Het Rijksvastgoedbedrijf loopt voorop

Sinds 2026 past het Rijksvastgoedbedrijf de eisen toe op al zijn bouw- en onderhoudsprojecten. Het gaat om 30 tot 70 procent emissieloos werk. Daar staat 1 procent extra bouwbudget tegenover, en tot 1 procent meer als al het materieel emissieloos is. Het doel: in 2030 vrijwel geen dieselmachines meer. ProRail wil in 2030 emissievrije bouwplaatsen.

Eisen: wat verandert er in 2028 voor aggregaten?

Vanaf 1 januari 2028 vraagt het basisniveau dat stationair materieel onder 560 kW emissieloos is. Stationair materieel zijn machines die op één plek blijven staan: aggregaten, pompen en torenkranen.

Periode	Stationair materieel onder 560 kW	Licht materieel onder 56 kW
2023 tot en met 2024	Eisen als voor rijdend materieel (Stage-klasse)	Stage IIIa of IIIb, onder 19 kW geen eis
2025 tot en met 2027	Eisen als voor rijdend materieel (Stage-klasse)	Stage IIIa of IIIb, onder 19 kW geen eis
2028 tot en met 2029	100% emissieloos	100% emissieloos
Vanaf 2030	100% emissieloos	100% emissieloos

Bron: convenant Schoon en Emissieloos Bouwen, bijlage 1, basisniveau.

De nuance die vaak ontbreekt

Voor aggregaten kan een soepeler pad gelden. Het adviserende ingroeimodel van oktober 2025 maakt onderscheid tussen machines die energie gebruiken, zoals pompen en torenkranen, en machines die energie opwekken, zoals aggregaten. Zijn er onvoldoende emissieloze alternatieven, dan mag voor aggregaten het pad van zwaarder materieel gelden: 0 procent tot en met 2029, 10 procent in 2030 en 50 procent in 2034 en 2035.

Ook mag Stage V-materieel dat vóór 1 januari 2028 is gekocht, nog tot 2033 worden ingezet. Het ingroeimodel is een advies, geen verplichting. Wat er in jouw aanbesteding staat, is leidend.

Emissieloos: wat telt wel en wat niet?

Emissieloos betekent: geen uitlaat op de bouwplaats. Het convenant definieert het begrip zelf niet, maar de subsidieregeling van RVO noemt machines die werken op een batterij zonder lood, een brandstofcel, een waterstofmotor of netspanning.

Oplossing	Telt als emissieloos?	Toelichting
Netstroom	Ja	Via een kabel naar de bouwplaats
Batterij	Ja, als de laadbron dat toelaat	Zie hieronder
Zonnestroom	Ja	Geen uitstoot op de bouwplaats
Hybride aggregaat	Nee	Er zit nog een verbrandingsmotor in
HVO-aggregaat	Nee	Minder CO₂, nauwelijks minder stikstof
Dieselaggregaat Stage V	Nee	Schoner dan oudere klassen, maar niet emissieloos

HVO is geen route naar emissieloos

HVO helpt voor CO₂, maar niet voor stikstof en fijnstof. De leidraad voor aanbesteden noemt HVO een mogelijke snelle winst voor CO₂, maar ziet het niet als stap naar emissieloos materieel. Het kan de overstap zelfs vertragen. Bouwbedrijf TBI, dat in 2023 al zijn materieel op HVO zette, zei zelf dat HVO weinig effect heeft op de stikstofuitstoot.

Een batterij die door een aggregaat wordt geladen

Dat hangt af van je contract. Het convenant regelt het niet expliciet. Een voorbeeldbepaling in de handreiking van PIANOo staat elektrisch materieel alleen toe als de laadbron die op fossiele brandstof draait, niet op de bouwplaats staat. Een batterij die je met zonnestroom of netstroom laadt, is daarmee de veilige keuze.

Medewerker van Green to Grow maait het gras langs de zonnebouwhekken

Stikstof: waarom het ook om AERIUS gaat

Sinds de bouwvrijstelling in 2022 sneuvelde, telt de stikstof uit de bouwfase weer per project mee. De Raad van State schrapte de vrijstelling op 2 november 2022. Sindsdien moet je bij projecten in de buurt van natuurgebieden ook de uitstoot van de bouwfase berekenen in AERIUS.

Aggregaten tellen daarin mee als werktuigen, op basis van hun Stage-klasse, brandstofverbruik en draaiuren. Elektrisch materieel en zonnestroom hebben op de bouwplaats geen stikstofuitstoot. Elk aggregaat dat je vervangt, maakt je stikstofberekening dus lichter. Het Besluit bouwwerken leefomgeving vraagt daarnaast altijd maatregelen tegen stikstofuitstoot.

Punten: wat levert emissieloze stroom op in een tender?

Op de CO₂-prestatieladder levert eigen opwek op de bouwplaats direct een maatregel op. De maatregellijst 2026 noemt onder meer:

BB2: minstens 10 procent van de stroom op je bouwplaatsen komt uit eigen hernieuwbare opwek.
BB7: een project dat vraag en aanbod van stroom op elkaar afstemt, ook met energieopslag.
BM15: minstens één hybride aggregaat, of 20 procent van je aggregaten hybride.
OH02: bouwstroom beschikbaar maken om het gebruik van dieselaggregaten tegen te gaan.

Of een gehuurde oplossing meetelt voor BB2, hangt af van de beoordeling door je certificerende instelling. Bij het Rijksvastgoedbedrijf levert emissieloos werken bovendien extra bouwbudget op.

Subsidies: welke regelingen zijn er?

Er zijn twee regelingen: één voor bedrijven die materieel kopen, en één voor overheden.

SSEB, de Subsidieregeling Schoon en Emissieloos Bouwmaterieel. Voor bouwbedrijven en ook voor verhuurders van emissieloze machines. In 2026 open tot en met 30 oktober, met codes voor onder meer een aggregaat op wind- of zonne-energie en mobiele batterijpakketten vanaf 50 kWh. Het deelbudget voor aanschaf was in september 2026 al overtekend.
SPUK SEB. Voor gemeenten, provincies en waterschappen die tekenden, onder meer voor de inzet van batterijpakketten. Deze regeling is op dit moment tijdelijk gesloten.

Kijk voor de actuele stand altijd op de site van RVO.

Stappenplan: zo bereid je je bouwplaats voor op 2028

Begin bij je kleinste verbruikers, want die zijn het makkelijkst emissieloos te maken.

Inventariseer je aggregaten. Welk vermogen, hoeveel draaiuren, en waarvoor?
Meet je verbruik per dag en je pieken. In een pilot van Dura Vermeer gebruikte een bouwkeet 6 tot 8 kWh per dag; een grote torenkraan heeft pieken tot bijna 200 kilowatt. Dat vraagt verschillende oplossingen.
Vraag de bouwaansluiting zo vroeg mogelijk aan. Netstroom is de goedkoopste emissieloze stroom. Lees ons artikel over wat je doet als de bouwaansluiting op zich laat wachten.
Vervang de lage, continue verbruikers. Keet, verlichting, camera’s en accugereedschap kunnen op een batterij met zonnestroom. Hier passen zonnebouwhekken: het hekwerk dat je toch nodig hebt, levert die stroom, met een accu voor de avond. Ons team van Green to Grow plaatst het.
Gebruik een hybride aggregaat voor de pieken die je nog niet emissieloos krijgt. Dat telt niet als emissieloos, maar scheelt fors in brandstof en draaiuren.
Leg het vast in je plan van aanpak en in je CO₂-prestatieladder, met gemeten kWh en vermeden diesel.
Check de subsidies voordat je materieel koopt.

Welke combinatie bij jouw bouwplaats past, lees je in de vergelijking aggregaat, batterij of zonnebouwhek.

Lange rij zonnebouwhekken, laag vanaf de grond gefotografeerd, met een medewerker op de achtergrond

Wat betekent dit voor jouw bouwplaats?

Vanaf 2028 vraagt het basisniveau emissieloos stationair materieel onder 560 kW, bij nieuwe aanbestedingen van overheden die het convenant tekenden. HVO en hybride aggregaten tellen niet als emissieloos, al blijven ze nuttig als tussenstap. Voor aggregaten kan een soepeler pad gelden, maar je aanbesteding is leidend.

Je wilde weten wat dit betekent voor de aggregaten op jouw bouwplaats. Het korte antwoord: begin nu met de verbruikers die het makkelijkst over kunnen, en bouw ervaring op vóórdat een opdrachtgever het eist.

Bij Zonnebouwhekken leveren we emissieloze stroom uit het hekwerk zelf, geplaatst door het team van Green to Grow. Dat helpt in je tender op CO₂, op stikstof en op social return tegelijk.

Wil je weten wat zonnebouwhekken voor jouw volgende tender betekenen? Vraag een offerte aan, of bereken je business case eerst zelf. Lees ook wat een kWh op de bouwplaats kost, of kijk wat we doen voor duurzaamheid en social return.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 2 oktober 2026.